Najpierw Dzień Nauczyciela, później Edukacji Narodowej

dzień edukacji narodowejDnia 14 Października obchodzony jest w naszym kraju Dzień Edukacji Narodowej, który jest świętem nauczycieli i pedagogów. Jest to rocznica powstania Komisji Edukacji Narodowej w roku 1773. Wspomniana Komisja Nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca została powołana właśnie 14 października przez Sejm Rozbiorowy. Była to właściwie pierwsza taka instytucja na świecie, którą można określić jako ministerstwo oświaty. W tym temacie byliśmy więc dużo przed innymi krajami. Działaniem objęła lata 1773-1794. Dzięki niej stworzono nowoczesną reformę oświaty i szkół elementarnych z gimnazjami aż do wyższych uczelni.

Cała reforma dotyczyła programów nauczania, które zostały uzupełnione między innymi o nauki przyrodnicze, historię, geografię oraz wychowanie obywatelskie i naukę języka. Z decyzji Komisji zostało powołane Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych, które przygotowywało podręczniki. Były one realizowane przez najlepszych polskich uczonych, bądź też sprowadzone z zagranicy i tłumaczone. Komisja zajęła się regulacją zawodu nauczyciela i przygotowała szkoły, w których mieli się kształcić pedagodzy. Zajęła się zmianami na akademii Krakowskiej i Wileńskiej. Miał być powołany również Uniwersytet w Warszawie, którego pierwszym zalążkiem była Szkoła Anatomii i Chirurgii. Ostatecznie plany nie zostały spełnione. Upadek Komisji nastąpił wraz z utratą niepodległości, ale niektóre rozwiązania były nadal wykorzystywane. Sam Dzień Edukacji Narodowej został wprowadzony dopiero 1982 roku, jako zastępczy dla Dnia Nauczyciela.